Temel Bankacılık Terimleri Nelerdir? [2021]


Temel Bankacılık Terimleri
Temel Bankacılık Terimleri

Herkes hayatında bir defa da olsa bankacılık işlemi gerçekleştirmiştir. Bu bir para gönderme işlemi olduğu gibi, fatura yatırma yada ödeme işlemi de olabilir.

Fakat bankacılık işlemlerinde kullanılan o kadar çok kelime vardır ki, hangisinin ne anlama geldiğini bilemeyiz. Dolayısı ile bu yazımızda temel bankacılık terimleri hakkında merak edilenleri inceleyeceğiz. O halde haydi başlayalım.

Muhasebe İle İlgili Terimler

MUHASEBE: Bankadaki dekontlar ve resmi evraklarda finansal nitelikte olan olayların incelenmesi ve yazıya dökülmesidir.

BİLANÇO: Bir işletmenin faaliyet göstermiş olduğu varlıkların, borçların aktif ve pasiflerin gösterildiği mali bir tablodur.

Muhasebe kavramında tek düzen hesap planı çerçevesinde 0 başlıklı döner değerler, 1 başlığı kredileri, 2 başlığı bağlı değerleri ve diğer aktifler, 3 başlığı mevduat ve pasifler, 4 başlığı ise öz kaynaklar bilanço kalemini oluşturmaktadır.

GELİR TABLOSU: Bir işletmenin belirli bir tarihte elde etmiş olduğu bütün finansal değerlerle bu finansal değerlerin maliyet ve giderlerini bunların sonucunda oluşan dönem net karı ve zararını belirli bir düzende göstermiş olan mali bir tablodur.

5 numaralı başlığı faiz gelirlerini, 6 numaralı başlık faiz giderlerini, 7 numaralı başlık faiz dışı gelirleri ve son olarak 8 numaralı başlık faiz dışı giderler gelir tablosunu kalemlerini oluşturmaktadır.

KASA TAHSİL FİŞİ: Temel bankacılık terimlerine göre ; Bankanın banko diye tabir edilen veznesinin kasasına girmiş olan finansal değerleri ifade etmektedir.

İçerisinde fiş türünü, tarihi, numara, alacaklı ve borçlu hesap kodunu ve adını, açıklamasını ve imzasını anlatmaktadır.

KASA TEDİYE FİŞİ: Bankanın veznesinden çıkmış olan paraların hesaba borç olarak kaydedildiğini anlatan ödeme yapıldığının bilgisini vermektedir.

İçerisinde fiş türü, tarihi, alacaklı ve borçlu hesap kodu gibi bilgiler yer almaktadır.

MAHSUP FİŞİ: Nakit olamayan işlemlerde muhasebeleştirilme amacı ile kullanılmaktadır. Hangi hesaplara borç ve alacak kaydının yapılacağı fişin üzerindeki dökümde yazmaktadır.

NAZIM HESAPLAR: Aktif ve pasif hesapları ilgilendirmeyen bilgi verme özelliğinde olan bilanço dışı olan hesaplardır. Kural olarak karşılıklı çalışmaktadırlar.

Tek düzen hesap planında 9 numara ile bilinmektedirler.

REESKONT: Sözlükteki anlamı sarkan olarak bilinmektedir. En son iş gününde yapılan gelir ve giderlerin tespitine yapılmış bir işlem olarak bilinir.

Önemli olarak bilinmesi gerekir ki reeskont işlemlerinde gelir ve gider kalemlerinde vergi tahakkuk işlemi yapılmamaktadır.fon kesintisi ise olmamaktadır.

EVALÜASYON: Bankalar Türk lirası ve dolar Euro gibi para birimleri ile çalışabilmektedir. Tek düzen hesap planında sadece Türk lirası kullanılmakta olup her ay sonunda yapılmakta olan paranın Türk lirasına çevrilmesidir.

Temel bankacılık terimlerine göre anlamı bu olmakla beraber, Her ayın son günündeki banka döviz alış kuru dikkate alınır.

AMORTİSMAN: İşletmelerde kullanılan 1 sene ve daha fazla sürelerde mallarda olan aşınma yıpranma durumunda vergi usulleri kanununda hükümlere göre itfa etme işlemi yani ödenme işlemi yapılmaktadır.

Her sene olarak bütçeden eskime için belirli bir para ayrılması ve kullanılma durumudur.

ENVANTER İŞLEMLERİ: İşletmelerde mevcutların borçların alacakların miktarları ve değerlerini kesin bir şekilde dökümlü olarak tespit ve elde edilen verilere göre ayarlama ve düzeltme kayıtlarının tamamlanması ve gerçek değerlerinin belirlenmesidir.

ANKES: Bankaların günlük olarak alacak ve borçlarının bilinmesi ve denge kurulması olayına denilmektedir.

Banka şubeleri ellerindeki anken fazlalarını saat 16 ya kadar Türkiye cumhuriyet merkez bankasının genel müdürlüğüne hesaplarına devredilmesini sağlama kasalarda bulunan âtıl paranın önlenmesi amacı taşınmaktadır.

Şubeler faiz anlaşması karşılığında karşı bankaya belirli miktarda borç para verebilirler.

Temel Bankacılık Terimleri
Temel Bankacılık Terimleri

Bankacılık Cari Hesap Terimleri

CARİ HESAP: Temel bankacılık terimleri ‘nde Mali işlerle ilgilenen kurumlar ile yapılan anlaşma sonucunda kısa süreli para ile ilgili işlemlerde nakit para yatıran ve çeken müşteriler için hazır tutulmuş olan mali bir fon türüdür.

Hesap sahiplerinin çekebileceği para miktarına provizyon işlemi denilmektedir.

MEVDUAT: Şahıslar, firmalar ve kamu kesimi için tasarruf edilmiş olan bankalar ve buna benzer kuruluşlara yatırılan paralara söylenen terimdir.

MEVDUAT MUNZAM KARŞILIĞI: 14 Ekim 1970 senesinde yürürlüğe girmiş olan ve 1211 nolu TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ Bankası’nın 40. Maddesi gereğince yapılmış mevduat munzam karşılığında muhasebe işleminin yapıldığı sadece genel müdürlükte çalışabilen bir hesaptır.

Mevduat munzam karşılığınca merkez bankası ile piyasada olan para miktarını kontrol altına tutulabilmekte bankaların kredi hacimlerini etkilemektedir.

Zorunlu karşılıklar iki haftada bir olacak şekilde cuma günleri olarak hesaplanmaktadır.

Hesaplanmış olan munzam karşılıklar bu hesaba borç olarak verilmişken munzam karşılıklarının iade edilmesi durumunda bu hesaplara alacak kaydedilir.

Mevduat munzam karşılığınca yatırılan tutarlara merkez bankası tarafından faiz ödenebilmektedir.

Faiz ödenmesi mart, haziran, eylül ve aralık aylarında sonlarında yapılmaktadır.

DİSPONİBİLİTE: Bankada parası olan mudilerin diledikleri zaman paralarını çekebilmek için; bankaların hemen paraya çevrilebilen türde değerler bulundurma zorunluluğu vardır.

MUDİ: Temel bankacılık terimleri ‘nde Bankalara parasını yatırmış olan kişidir. Mevduat bankaları bu ismi kullanmaktadır.

FAİZ: Bankalar arası kullanılan ödünç para verme işleminin karşılığıdır. Bankalar ödünç para verme için faiz geliri elde ederken parayı alan kişiler ise faiz ödeme yükümlülüğü vardır.

BASİT FAİZ: Faize faiz yürütülmeme işlemidir. Yatırılan anapara tutarına yıllık oranında ve aylık, günlük olarak hesaplanabilmektedir.

BİLEŞİK FAİZ: Ana paraya eklenen faiz ile hesaplanan faizdir.

Kısaca faize faiz işletilmesidir.

ADAT: Hesaplanan paranın bankada kalmış olduğu günlerde çarpılıp 100’e bölünmesi ile bulunur. Gün*anapara/100 formülü ile hesaplanmaktadır.

VALÖR: Faiz işleminin başladığı tarihe valörlü denilmektedir.

Yatırılan bir parada yatmış olan gün iş günü çekilen paralar için ise aynı gün valörlü olarak bilinmektedirler.

 KİRALIK KASALAR: Altın, döviz, özel evrak, kişisel eşyaların müşterilerin saklaması için bankaya bir ücret karşılığında tutmuş olduğu 2 anahtardan oluşan biri bankada biri müşteride kalmış olduğu kapalı kutudur.

RÖPOR: Menkul kıymetleri elinde bulunduran kişinin bankaya belirli bir vadede tekrar satın almak koşulu ile satılarak nakit sağlama işlemidir.

Röpor işlemi özellikle menkul kıymet rehni karşılığında alınan kredilere benzetilebilmektedir.

Röpor işlemi altın üzerine yapılabilmektedir.

Merkez bankasının geçici döviz açıklarını kapatabilmek için yabancı bankalar ile altın işlemi ile Röpor yaparlar.

POLİÇE: Temel bankacılık terimleri ‘nde kullanılmaktadır. 3 taraftan oluşmaktadır.

  • Poliçeyi düzenleyen kişi keşideci,
  • Diğer kişi muhatap banka ve ödeyen kişiden oluşmaktadır.

BONO (EMRE MUHARRER SENET): Borçlu tarafından imzalanmış olan alacaklının emrine belirlenmiş olan tarih ve yerde olan kayıtsız ve şartsız belirli bir tutarın ödenmesi yükümlülüğünü kapsamış olan bir belgedir.

Senedin üzerinde yazılmış olan değere nominal değer denilmektedir.

ÇEK: Kıymetli evrak olarak tanımlanmaktadır. Türk ticaret kanununa göre tanımı yapılmıştır. Kambiyo senetleri açıklamasında kanunda yerini almıştır.

TAKAS İŞLEMLERİ: Bankanın kendi şubesi ve aynı bankanın farklı şubesinde çek tahsil işlemlerinde çek tahsil işlemlerinden başka banka müşterileri ile tarafından tahsil edilmek üzere olan işlemlere takas işlemleri denir.

ALONJ: Temel bankacılık terimlerine göre Sözleşmelerde bir şeyi uzatmak için yapılmış olan ilave işlemidir.

Genellikle kambiyo senetlerinde kullanılan sayfanın arka tarafında kullanılan yazılan bir belgedir.

HAVALE: Bir kişinin başka bir kişiye veya bir firma adına yapmış olduğu para aktarma işlemine denilmektedir.

Evrakta amir olan kişi havale emrini veren kişidir ve lehtar kavramı havalenin alıcısı, banka ise burada lehtara ve alacaklıya para ödeyen taraftır.

EFT (ELEKTRONİK FON TRANSFERİ): Bir banka hesabından başka banka hesabına yapılan para aktarma işlemine denilmektedir.

Merkez bankasının izni ile bu işlem yapılmaktadır ve merkez bankası burada bir köprü vazifesi görme işlemi yapar.

FAST (FONLARIN ANLIK Ve SÜREKLİ TRANSFERİ): Yakın zamanda EFT işlemlerinin önüne geçebilecek bir sistemdir. FAST işlemleri ile 7 gün 24 saat farklı bankalardaki hesaplar arası para transferi gerçekleştirebilirsiniz. Fakat şimdilik tek dezavantajı Tek seferde 1000 TL üst limiti olmasıdır.

POS CİHAZI: Firmalar ve esnafların kullanmış olduğu kredi kartı ile yapılan ödemelerde elektronik bir cihazdır. ATM: 24 saat boyuna hizmet verebilen bankaların önemli noktalarına koymuş olduğu bir makinedir.

Kartsız işlem, banka kartı ve kredi kartı ile işlem yapılma imkânı sunulmaktadır. Bankacılıkta otomatik vezne tanımı diye bilinir.


Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir