Sosyal medyaya girerken ya da Google arama motorunda geçmişte ziyaret edilen siteler incelenirken, ekranda çerezler kabul edilmeden siteye giremezsiniz yazısı ile sıkça karşılaşılmaktadır.
Bazen de, kullanıcıların haberi bile olmadan çerezler otomatik olarak yüklenmekte. Bu nedenle kullanıcılardan birçok kimse, konu ile ilgili bilgi sahibi olmadıklarından, (cookies) çerezler nedir ? Sorusuna cevap arıyorlar.
Çerezler Nedir ?
Kullanıcıların (cookies) çerezler nedir ? Sorusuna verilecek en kısa cevap, web sitelerinin oluşturduğu veri paketleridir olmaktadır. Web sitelerinin çerezleri oluşturmasındaki nedenlerin başında ise, siteyi ziyaret eden kullanıcıların gerekli olan verilerini depolamaktır.
Web siteleri, küçük dosyalardan oluşan çerezler ile ilk defa siteye giren kullanıcılarla ilgili bilgi toplamaya başlarlar. Bu sayede siteyi hangi özelliklere sahip kişilerin ziyaret ettiği hakkında bilgi sahibi olurlar.
Çerezler ilk defa 1994 yılında, siteyi ziyaret eden kişilerin, tekrar ziyaret edip etmediğini tespit etmek için kullanılmıştır. Çerezler aynı zamanda siteye daha önce girmiş olan kişilerin tanınmasını da sağlamaktadır.
Özellikle siteye üye olan bir kişi, şifre veya kullanıcı adı girmeden sitede gezebilmektedir.
Cookies (Çerezler) Nerelerde Kullanılır?
Günümüzde web sitelerinin nerede ise tamamı, çerezleri kullanmaktadır. Çerezler nedir öğrendiğimize göre, çerezlerin nerelerde kullanıldığına bakalım.
Çerezler en yaygın olarak şu sitelerde kullanılmaktadır;
- İçeriğini görebilmek için, üye olmanın şart olduğu sitelerde
- E-ticaretle uğraşan sitelerde
- Kullanıcıların ilgi alanlarına göre reklam bildirimi yapan sitelerde (kullanıcıların tercihlerine göre seçilen reklamlar)
Çerezlerin değişik türleri de bulunmaktadır.
En çok kullanılan çerez türlerinden bazıları şu şekilde sıralanabilir;
- Session cookies
- Persistent cookies
- Httponly cookies
- Secure cookies
- Super cookies
- Third – party cookies
- Zombie cookies burada önemli olan çerezin türünden çok kullanım maksadıdır.
Sadece sosyal medya platformları ve web sitelerini geliştirerek, kullanıcı dostu bir ara yüzü olması için kullanılan çerezlerin, kullanıcılara bir zararı dokunmamaktadır.
Cookies (Çerezler) Ne İşe Yarar?
Çerez kullanan web sitelerinin, büyük çoğunluğu çerezleri sitelerini geliştirmek için ve zararsız olarak kullanmaktadır.
Bu kapsamda çerezler şu maksatlarla kullanılmaktadır;
- Kullanıcıların, daha önceden beğenip sepetlerine koydukları ürünlerin, kaybolmaması maksadıyla
- Kullanıcıların siteye girerken yapmış oldukları, dil ve benzeri kişisel ayarlar ile e-posta, telefon numarası ya da adları gibi verileri tekrar girmemeleri maksadıyla
- Kullanıcılar ile ilgili istatistiklerin yapılması maksadıyla (sitede geçirilen süreler ve hangi sayfaların daha çok ziyaret edildiği gibi)
- Kullanıcıların bulundukları konumla ilgili gerekli olan bilgilerin gönderilmesi maksadıyla haber ve hava durumu gibi)
Özellikle e-ticaretle uğraşan web siteleri, daha iyi bir pazarlama stratejisi oluşturabilmek için de, çerezleri yaygın olarak kullanmaktadır.
Cookies (Çerezler)’den Nasıl Korunulur?
Çerezler bazen kötü niyetli kişiler tarafından kullanıldığında, kullanıcılar için önemli sorunlar oluşturabilmektedir. Bu kişiler, kullanıcıların verilerini ele geçirerek başka maksatlar için de kullanabilmektedir.
Ab direktifi, web sitelerine çerezleri yüklemeden önce kullanıcılara bilgi verilmesi zorunluluğunu şart koşmuştur. Bu direktife uyan siteler, kullanıcılardan çerezleri kullanmak için onay istemektedir.
Çerezlerden korunmanın en temel yolu, bu isteği onaylamamaktır. Böylece çerezler kullanılamayacaktır. Bazı siteler ise, çerez kullanımına onay verilmeden, sitenin ziyaretine müsaade etmemektedir.
Kullanıcılar, web sitelerine giriş yapmadan önce çerez kullanımını devre dışı bırakabilme seçeneğine de sahip bulunuyorlar.
Uzmanlar çerezleri devre dışı bırakma işleminin genel değil, sadece güvenilmeyen ya da şüphe duyulan siteler için kullanılmasını öneriyorlar. Aksi halde, web sitelerinde gezinme esnasında sorunlar yaşanabiliyor.
Çerezlerden korunmanın bir diğer yöntemi ise, ayarlar menüsünden tarama verilerinin temizlenmesidir. Ayrıca, istenmeyen çerezle, çerezlerin yönetimi bölümünden kolaylıkla kaldırılabiliyor.
Burada önemli olan husus ise, silme ve kaldırma işlemlerinin, kullanılan tüm tarayıcılar için ayrı ayrı yapılması gerektiğidir.
