Çikolata kisti nedir? Sorusuna yanıt arayanlar için, çikolata kistinin 3 ana tipi olduğunu söyleyebiliriz. Çikolata kisti (Endometrioma) Periton, Ovarian ve Derin infiltratif endometriosiz olarak 3 farklı tipte bulunur.
Çikolata kisti, hastanın hayat kalitesini bozma ve kısırlığa neden olabilmesiyle önemli bir kadın sağlık problemidir.
Görülme sıklığı ise üreme çağındaki kadınlarda %10, İnterfil kadınlarda ise %25 civarındadır. Birden fazla faktörün önemli rol oynadığı çikolata kisti rahatsızlığında kesin tanı ameliyatla konulur.
Endometriosiz (Çikolata Kisti)
Çikolata kisti, rahmin iç kısmını oluşturan ve adet kanamalarını düzenleyen endometriyum dokusunun rahmin dışında bulunmasıdır. Rahmin iç zar tabakasının tutunduğu yere göre farklı belirtiler gösterir.
Tabaka, rahmin dış kısmına tutunabildiği gibi mesane, akciğerler ve beyine bile tutunabilir. Endometriosiz’ in yumurtalığı tutması ve kiste neden olması halk arasında çikolata kisti olarak bilinen endometriosiz rahatsızlığına neden olur.
Çikolata Kisti Neden Olur?
Çikolata kistinin tipleri olabildiği gibi neyden kaynaklandığı da farklı konu başlıkları adı altında toplanır.
Çikolata kistine neden olan durumlar şöyledir;
- Retrograd Menstrüasyon
- Çölemik Epitel Metaplazisi
- Kan Yoluyla Yayılım
- Lenf Yoluyla Yayılım
- Endometriyal Hücrelerin Direkt Yayılımı
- Genetik Yaygınlık
- Bağışıklık Sisteminin Zayıf Olması
- Vücutta Fazla Östrojen ve Protosglandin Salgılanması
Çikolata kistine neyin neden olduğu tam anlamıyla hala bilinmemektedir. Yukarıda belirtilen başlıklar çikolata kistine neden olduğu düşünülen teorilerdir. Çikolata kistinde birden fazla faktör sorumlu tutulur, bu nedenle belirttiğimiz teorilerin aynanda görülmesi veya birkaçının birlikte görülmesi muhtemeldir. Çikolata kisti nedir? sorusunu soran kişiler, aşağıda belirtilen teorileri göz önünde bulundurmalıdır.
Retrograd Menstrüasyon
Adet sırasında oluşan kanın dışarıya atılması gerekir. Kanın dışarıya atılamadığı durumlarda, kan rahimden tüplere doğru geri gider ve karın boşluğuna, bağırsaklara kadar yayılabilir. Kan yoluyla vücudun farklı kısımlarına yayılan Endometriyal hücrelerin, gittikleri organa yerleşmesi ve büyümeye başlaması, Retrograd Menstrüasyon olarak bilinir. Bu durumun çikolata kistine neden olduğu düşünülmektedir.
Çölemik Epitel Metaplazisi
Çölemik Epitel Metaplazisi, çikolata kistine neden olan epitelin kendi kendine değişime uğramasıdır. Ancak bu durum her hastada görülmez. Bu nedenle kesinlikle çikolata kistine neden olduğunu söylemek mümkün değildir. Yine de çikolata kistine neden olanlar arasında gösterilmektedir.
Genetik Yatkınlık
Çikolata kistinin nasıl ve neden oluştuğu konusunda fikir birliği oluşan tek teori genetik yatkınlıktır. Yapılan araştırmalar çikolata kisti olan hastaların yakınlarında çikolata kisti rahatsızlığının görülme olasılığının fazla olduğu ortaya çıkartmıştır.
Bağışıklık Sisteminin Zayıf Olması
Adet döneminde oluşan kan dışarıya atılmadığında geriye doğru gider. Normal şartlar altında geriye doğru giden kanın içinde bulunan endometriyum hücreler, bağışıklık sistemi tarafında yok edilir. Bu nedenle bağışıklık sisteminin zayıf olmasının çikolata kistine neden olduğu düşünülmektedir.
Vücutta Fazla Östrojen Salgılanması
Çikolata kisti temelde östrojen bağımlısı bir hastalıktır. Ergenlik öncesinde ve menopoz döneminde vücutta östrojen üretimi azdır ve bu dönende çikolata kisti görülmez. Östrojen üretiminin artmasıyla beraber çikolata kistinin görülme olasılığı güçlenir. Bu durum çikolata kistinin östrojen hormonu ile alakalı olduğunun düşünülmesine neden olmuştur.
Çikolata Kistinin Belirtileri Nelerdir?
Çikolata kisti görülen hastalarda en yaygın şikâyet kasık ağrısıdır.
Bunun dışında görülen belirtiler ise şöyledir;
- Normalin Üstünde Ağrılı Geçirilen Adet Dönemi
- Cinsel İlişki Sırasında Ağrı
- Aşırı Kanama
- Büyük Abdest ve İdrara Çıkma Sırasında Ağrı
- Kısırlık
- İshal
- Kabızlık
- Mide Bulantısı
- Şişkinlik
Çikolata kistinde ağrının şiddeti hastalığın boyutunu göstermez. Hafif çikolata kisti hastalarının şiddetli ağrı hissetmesi olabildiği gibi riskli çikolata kisti hastalarının da hafif ağrı hissetmesi görülebilir. Bu nedenle ağrının boyutuna bakmadan sağlık kuruluşuna müracaat etmek gereklidir.
